गुरुवर्य सप्तरंगी परिपाठ

🌸🌷🌸🌷🌸🌷🌸🌷

------------------------------------------ 

  🎄 *आजचा परिपाठ🎄

-----------------------------------------

         🔅 *पंचांग* 🔅

 तिथी - भाद्रपद पौर्णिमा

 पक्ष - शुक्ल

 शके - १९४८

 नक्षत्र : पूर्व भाद्रपदा

 सूर्योदय - ६ वा.२३ मि.

 सूर्यास्त - ६ वा.२८ मि.

 दिनांक - २६ /९ /२०२६

 वार -  शनिवार  

 महिना : सप्टेंबर 

------------------------------------------

      🔅 *सुविचार* 🔅

जगाशी प्रामाणिक राहण्यापेक्षा आधी स्वतःशी प्रामाणिक राहा. Rather than being honest with the world Be honest with yourself first

------------------------------------------

       🔅 दिनविशेष 🔅 

२६ सप्टेंबर महत्वाच्या घटना :

 २००९: केत्साना चक्रीवादळ - या

चक्रीवादळाच्या तडाख्यात फिलिपाईन्स, चीन, व्हिएतनाम, कंबोडिया, लाओस व थायलंडमध्ये किमान ७०० लोकांचे निधन.

२००८ : यवेस रॉसी - हे स्विस पायलट जेट

इंजिनवर चालणारे जेट पॅक उडवत इंग्लिश

चॅनेल ओलांडणारे पहिली व्यक्ती बनले.

२००२ : सेनेगाली जहाज - हे जहाज गॅम्बियाच्या

किनारपट्टीवर कोसळले, त्यात किमान १ हजार लोकांचे निधन.

२६ सप्टेंबर जन्मदिन : 

१९३२: मनमोहन सिंग - भारताचे १३ वे पंतप्रधान

१९३१: विजय मांजरेकर - क्रिकेटपटू 

१९२७ : रॉबर्ट केड- गेटोरेडचे सहनिर्माते 

१९२३ः देव आनंद - भारतीय हिंदी चित्रपट

अभिनेते, निर्माते, दिग्दर्शक - पद्म भूषण, दादासाहेब फाळके पुरस्कार 

१९१८ : एरिक मॉर्ले - मिस वर्ल्ड स्पर्धेचे निर्माते

१९०९: बिल फ्रान्स सीनियर - नासकारचे

सहसंस्थापक 

१८९७: पोप पॉल (सहावे) 

१८९४ : आचार्य शंकर दत्तात्रेय जावडेकर -

२६ सप्टेंबर निधन :

२०२२ : एस. व्ही. रामनन- भारतीय चित्रपट

२०२० : इशर जज अहलुवालिय - भारतीय अर्थशास्त्र 

दिग्दर्शक, निर्माता आणि संगीतकार कार ड्रायव्हर 

२००८: पॉल न्यूमन - अभिनेते, दिग्दर्शक व रेस

२००२: राम फाटक - गायक व संगीतकार 

१९९६: विद्याधर गोखले - लेखक, उर्दू शायर, संपादक व राजकीय नेते 

१९८९: हेमंत कुमार - गायक, संगीतकार आणि निर्माते - राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार 

-----------------------------------------

       🔅 *बातम्या* 🔅 

नाशिकहून कसारामार्गे लोकलने मुंबई गाठणाऱ्यांसाठी आनंदाची बातमी, प्रवास अधिक दिलासादायक होणार !

आधी परिस्थितीचं भान ठेवा, मग आरोप करा'; राज्यातील दुष्काळाबाबत रोहित पवारांना विखेंचा सल्ला

पिंपरी- चिंचवडमध्ये पोक्सो खटल्यात अवघ्या दोन महिन्यांत निकाल; आरोपीला २० वर्षांची सक्तमजुरी

हवामान विभागाचा हायअलर्ट! महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश, छत्तीसगडसह यूपी-उत्तराखंडमध्ये अतिमुसळधार पावसाचा इशारा

महाराष्ट्रातील निवडणूक आयोगाची विशेष सखोल पुनरीक्षण (SIR) प्रक्रिया आता कायदेशीर वादात अडकली आहे. या प्रकरणी मुंबई उच्च न्यायालयात आणि कोल्हापूर सर्किट बेंचमध्ये दोन स्वतंत्र याचिका दाखल करण्यात आल्या आहेत. या याचिकांमध्ये मतदार याद्यांमधून मनमानीपणे नावे वगळणे, प्रक्रियेतील अनियमितता आणि निवडणूक आयोगातील अंतर्गत मतभेद असे गंभीर आरोप करण्यात आले आहेत.

------------------------------------------

  🎄 **व्यक्तीविशेष* 🎄 

   🔅दत्तात्रेय जावडेकर🔅 

 आचार्य दत्तात्रेय

 जावडेकर प्रज्ञावंत गांधीवादी भाष्यकार व एक तत्त्वचिंतक. त्यांचा जन्म कोल्हापूर जिल्ह्यातील मलकापूर येथे २६ सप्टेंबर १८९४ रोजी झाला. पुण्याच्या न्यू इंग्लिश स्कूलमधून ते १९१२ साली मॅट्रिक व मुंबईच्या विल्सन महाविद्यालयामधून ‘तत्त्वज्ञान’ हा विषय घेऊन १९१७ साली बी.ए. झाले. एम्.ए.चा अभ्यास अर्धवट टाकून ते १९२० च्या गांधीच्या असहकारितेच्या चळवळीत पडले. त्या वेळी भारतीय राजकारणात टिळकयुग संपून गांधीयुग सुरू झाले होते. रशियामध्ये मार्क्सवादी राज्यक्रांती होऊन साम्यवादी राजवट सुरू झाली होती. जावडेकरांचे मन आणि बुद्धी अत्यंत जागरुक असल्यामुळे, त्यांनी गांधीवाद व मार्क्सवाद यांचे सखोल अध्ययन चालू ठेवले. गांधीच्या राजकीय चळवळीत त्यांना १९३० साली सहा महिने, १९३२–३३ साली पावणे दोन वर्षे, १९४२ च्या लढ्यात अडीच वर्षे कारागृहवास भोगावा लागला. कारागृहातच त्यांनी मार्क्सचा कॅपिटल, लास्कीचा अ ग्रामर ऑफ पॉलिटिक्स  इ. ग्रंथांचा अभ्यास केला. त्यांचा राजनीतिशास्त्रपरिचय  हा ग्रंथ १९२६ साली प्रसिद्ध झाला. त्याच वर्षी त्यांची पुणे येथील टिळक महाविद्यालयामध्ये इतिहास, अर्थशास्त्र आणि राजकारण हे विषय शिकविण्याकरिता नियुक्ती झाली आणि त्यांना ‘आचार्य’ ही उपाधी मिळाली. स्वराज्य, नवशक्ति, लोकशक्ति  या वृत्तपत्रांचे संपादक म्हणून तसेच लोकशिक्षण, नंतर नवभारत (नवभारताच्या संपादकवर्गात ते होते), साधना, अखंड भारत  या मासिकांतून त्यांनी विपुल लेखन केले. १९१९ ते १९५५ या काळात त्यांनी जे लेखन केले, त्यापासून अनेक राजकीय कार्यकर्त्यांना मार्गदर्शन व स्फूर्ती लाभली. १९४७ पर्यंत ते काँग्रेसचे सभासद होते. पुढे त्यांनी प्रजासमाजवादी पक्षास वाहून घेतले. त्यांनी गांधीवाद, मार्क्सवाद व इतर राजकीय व सामाजिक विषय यांवर मूलगामी विवेचन करणारे अनेक ग्रंथ लिहिले. १९४९ साली पुणे येथे भरलेल्या महाराष्ट्र साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदाचा मान त्यांना मिळाला. त्यांचे वास्तव्य सांगली (पूर्वीचा द. सातारा) जिल्ह्यातील इस्लामपूर येथे असे. इस्लामपूरला त्यांनी अस्पृश्यांकरिता एक शाळा चालविली होती. त्यांना दम्याचा विकार होता. त्यांचा समन्वयाचा दृष्टीकोन आणि आध्यात्मिक वृत्ती यांमुळे त्यांचे राजकीय लिखाणही फार सोज्वळ असे. ते अजातशत्रू होते. अनेक पक्षांचे कार्येकर्ते त्यांच्याकडे सल्ला व मार्गदर्शन यांकरिता जात. दम्याच्या विकाराने ते इस्लामपूर येथे निधन पावले.

---------------------------------------

   🎄 *सामान्यज्ञान* 🎄

      आयुर्वेदिक वनस्पती 

           🔅काजू 🔅 

 काजू हे एक फळझाड आहे. या फळाला विलायती मॅंगो म्हणून सुद्धा संबोधले जाते.

हिज्जली बदाम (हिंदी), गेरू (कन्नड), कचुमाक (मल्याळम), जीडिमा मिडि (तेलुगू) अशा विविध नावांनी ओळखल्या जाणाऱ्या काजूच्या बोंडांपासून कोकण, मलबार, तामिळनाडू यासारख्या प्रदेशात विविध तऱ्हेचे मद्य तयार केले जाते. गोव्यातही काजूचे भरपूर प्रमाणात पीक घेतले जाते. गोव्यातील काजूची फेणी प्रसिद्ध आहे.

अधिक काजूबिया खाल्ल्यामुळे लघवीचे प्रमाण वाढते. शरीरातून पुरेसा घाम बाहेर येतो. ओल्या काजूच्या वरची फिकट तपकिरी साल काढून ते खाण्याचा आनंद कोकणातील सर्वच लहानथोर घेतात. काजूबर्फी, काजू कतली ही मिष्टान्ने आणि खारे काजू लोकप्रिय आहेत. महाराष्ट्रात मेजवानीसाठी नारळीभात, शाही पुलाव, शिरा तयार केला जातो. या पदार्थांतही काजूचा वापर केला जातो. काजू हा आवडीने खाला जाणारा पदार्थ आहे .

काजूच्या फळाला बोंडू अथवा जांबू असे म्हणतात. बोंडूमध्ये फायबर असते. बोंडूमुळे पोट साफ होण्यास मदत होते. हे पाचक, उत्तेजक व सारक आहे.स्निग्ध पदार्थाचा प्रमुख स्रोत म्हणून काजू कडे पहिले जाते.

काजूचे फायदे:

 हृदयरोग होण्याचे जोखीम कमी करतो.

मधुमेह होण्याचा धोका कमी होतो.

अशक्तपणा कमी करतो.

इम्यून सिस्टमला बूस्ट अप करतो.

डोळ्यांना सुरक्षित ठेवतो.

----------------------------------------

      🔅 *वाक्प्रचार* 🔅

   वाया जाणे - फुकट जाणे

----------------------------------------

         🔅 *म्हण* 🔅

 करावे तसे भरावे - दुष्कृत्य करणाऱ्याला त्याचे दुष्परिणाम भोगावे लागतातच.

-----------------------------------------

       🔅इंग्रजी प्रश्न 🔅

1)What is the colour of the sunflower?

Ans : Yellow

2) Which is the national sport of India? 

Ans : Hockey

3)How many legs does a cow have?

Ans : 4

14)In which season do we sweater wear ?

Ans : Winters

5)On which date, do we celebrate independence day in India?

Ans : 15th August

------------------------------------------

       🎄 *प्रार्थना* 🎄 

       🔅तू बुद्धि दे 🔅

तू बुद्धि दे तू तेज दे नवचेतना विश्वास दे जे सत्य सुंदर सर्वथा आजन्म त्याचा ध्यास दे

हरवले आभाळ ज्यांचे हो तयांचा सोबती सापडेना वाट ज्यांना हो तयांचा सारथी साधना करिती तुझी जे नित्य तव सहवास दे

जाणवाया दुर्बलांचे दुःख आणि वेदना तेवत्या राहो सदा रंध्रातुनी संवेदना धमन्यातल्या रुधिरास या खल भेदण्याची आस दे सामर्थ्य या शब्दांस आणि अर्थ या जगण्यास दे

सन्मार्ग आणि सन्मती लाभो सदा सत्संगती नीती ना ही भ्रष्ट हो जरी संकटे आली किती पंखास या बळ दे नवे झेपावण्या आकाश दे

-----------------------------------------

      🔅मनाचे श्लोक 🔅

जयाचेनि नामें महादोष जाती।

जयाचेनि नामें गती पाविजेती॥

जयाचेनि नामें घडे पुण्यठेवा।

प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा॥७१॥

न वेचे कदा ग्रंथचि अर्थ काही।

मुखे नाम उच्चारितां कष्ट नाहीं॥

महाघोर संसारशत्रु जिणावा।

प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा॥७२॥

देहेदंडणेचे महादु:ख आहे।

महादु:ख तें नाम घेता न राहे॥

सदाशीव चिंतीतसे देवदेवा।

प्रभाते मनीं राम चिंतीत जावा॥७३॥

बहुतांपरी संकटे साधनांची।

व्रते दान उद्यापने ती धनाची॥

दिनाचा दयाळू मनी आठवावा।

प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा॥७४॥

समस्तामधे सार साचार आहे।

कळेना तरी सर्व शोधुन पाहे॥

जिवा संशयो वाउगा तो त्यजावा।

प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा॥७५॥

------------------------------------------

     🎄 बडबडगीत 🌲 

   🔅गोरी गोरी पान 🔅

 गोरी गोरीपान, फुलासारखी छान

दादा, मला एक वहिनी आण ।।धृ।। दादा, मला एक...

गोर्‍या गोर्‍या वहिनीची अंधाराची साडी

अंधाराच्या साडीवर चांदण्यांची खडी

चांदण्यांच्या पदराला बिजलीचा बाण ।।१।। दादा, मला एक...

वहिनीला आणायाला चांदोबाची गाडी

चांदोबाच्या गाडीला हरणांची जोडी

हरणांची गाडी तुडवी गुलाबाचे रान ।।२।। दादा, मला एक...

वहिनीशी गट्टी होता तुला दोन थापा

तुला दोन थापा, तिला साखरेचा पापा

बाहुल्यांच्यापरी होऊ दोघी आम्ही सान ।।३।। दादा, मला एक...

------------------------------------------

         🌲समूहगीत🌲 

🔅आता उठवू सारे रान🔅

आता पेटवू सारे रान

शेतकऱ्यांच्या राज्यासाठी लावू पणाला प्राण !

किसान मजूर उठतील कंबर लढण्या कसतील एकजुटीची मशाल घेउनी पेटवतिल हे रान !

कोण आम्हा अडवील

कोण आम्हा रडवील

अडवणूक करणाऱ्यांची उडवू दाणादाण !

शेतकऱ्यांची फौज निघे हातात त्यांच्या बेडी पडे तिरंगी झेंडे घेती, गाती स्वातंत्र्याचे गान !

पडून ना राहू आता

खाऊ ना आता लाथा शेतकरी अन् कामकरी मांडणार हो ठाण !

-----------------------------------

      🌲 *बोधकथा*

🔅लाकूडतोड्या आणि देवदूत🔅

लाकूडतोड्या आणि देवदूत :

एक गाव होते त्या गावांमध्ये एक लाकूडतोड्या राहत असे तो लाकूडतोड्या रोज नदीकाठी असलेल्या एका झाडावर चढून एक लाकूडतोड्या लाकडे तोडत असतो. एक दिवस काय झाले लाकूडतोड्या नदीकाठी एका झाडावर चढून लाकडे तोडत असताना अचानक त्याची कुर्‍हाड नदीत पडते. नदी खोल असल्यामुळे त्याला नदीत जाऊन ती कुर्‍हाड काढता येत नव्हती. तो दुःखी होऊन रडू लागतो.

हे पाहून नदीतून एक देवदूत येतो. तो त्याला म्हणतो की, काळजी करू नकोस. मी तुला तुझी कुर्‍हाड काढून देतो. तो देवदूत नदीत डुबकी मारतो व सोन्याची कुर्‍हाड काढतो व म्हणतो ही का तुझी कु-हाड? लाकूडतोड्या म्हणतो, नाही ही माझी कुर्‍हाड नाही..

देवदूत पुन्हा नदीत डुबकी मारतो व चांदीची कुर्‍हाड काढतो व म्हणतो ही का तुझी कुर्‍हाड? लाकुडतोड्या म्हणतो नाही. मग तो देवदुत लोखंडाची कुर्‍हाड काढतो. लाकू़डतोड्या आता मात्र हीच माझी कुर्‍हाड असल्याचे सांगतो. कुर्‍हाड परत मिळाल्याने आनंदी होतो. लाकूडतोड्याचा प्रामाणिकपणा पाहून देवदूत लाकूडतोड्यावर प्रसन्न होतो. त्याला सोन्याची व चांदीची अशा दोन्ही कुर्‍हाडी बक्षीस म्हणून देतो.

तात्पर्य: नेहमी प्रामाणिक राहावे कारण

प्रामाणिकपणाचे फळ नक्कीच एके दिवशी मिळते.

------------------------------------------

       🔅 प्रश्नमंजुषा 🔅

१) इंधन म्हणजे काय ?

उत्तर : सहजपणे पेटवू शकणारे आणि जळल्यानंतर भरपूर उष्णता देणारे जे पदार्थ असतात त्यांना इंधन म्हणतात .

२) स्वयंपाक करण्यासाठी कोणती इंधने वापरतात ?

उत्तर : गॅस सिलेंडर, राॅकेल, कोळसा, लाकडे, वीज , बायोगॅस, सूर्याची उष्णता ही इंधने वापरतात.

३) ज्वलनशील पदार्थ कोणाला म्हणतात?

उत्तर : जो पदार्थ जळू शकतो त्या पदार्थाला ज्वलनशील पदार्थ म्हणतात.

 ४) सौरचुली कोणाला म्हणतात?

उत्तर : सूर्याच्या उन्हातील उष्णता घेऊन पदार्थ शिजवणाऱ्या चुलींना सौरचुली म्हणतात .

५) अन्न शिजवण्याच्या पध्दती कोणत्या?

उत्तर : उकळणे, तळणे, वाफवणे व भाजणे या अन्न शिजवण्याच्या पध्दती आहेत.

🔸🔸  🔸🔸🔸🔸🔸🔸